എണ്ണയും തിരിയുമില്ലാതെ നൂറ്റാണ്ടുകളായി എരിയുന്ന അത്ഭുത ജ്വാല: ഹിമാചലിലെ ജ്വാലാജി ക്ഷേത്രത്തിലെ കാണാപ്പുറങ്ങള്
ഭാരതം നിഗൂഢതകളുടെ നാടാണ്. യുക്തിക്കും ശാസ്ത്രത്തിനും അപ്പുറത്തുള്ള വിശ്വാസത്തിന്റെയും ഭക്തിയുടെയും നിരവധി കഥകള് ഇവിടുത്തെ ഓരോ പ്രദേശങ്ങള്ക്കും പറയാനുണ്ടാകും. അതിലൊന്നാണ് ഹിമാചല് പ്രദേശിലെ കാംഗ്രയിലുള്ള ജ്വാലാജി ക്ഷേത്രത്തിലേത്. ഈ ദേവി ക്ഷേത്രത്തില് 500-ലധികം വര്ഷങ്ങളായി എരിയുന്ന ഒരു അത്ഭുത ജ്വാലയുണ്ട്. എണ്ണയോ തിരിയോ ഇല്ലാതെയാണ് ഇത് എരിയുന്നത് എന്നതാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തെ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മറ്റ് ദേവി ക്ഷേത്രങ്ങളില് നിന്നും വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നത്. നമുക്ക് ഈ അത്ഭുത പ്രതിഭാസത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതലറിയാം.
ദിവ്യജ്വാലകളുടെ ക്ഷേത്രം
ഹിമാചല് പ്രദേശിലെ കാംഗ്ര ജില്ലയില് പച്ചപ്പ് നിറഞ്ഞ ഹിമാലയന് താഴ്വരയിലാണ് ജ്വാലാജി ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ ശക്തിപീഠങ്ങളില് ഒന്നായ ഇത്, ശാസ്ത്രീയമായും ആത്മീയമായും ഒരുപാട് നിഗൂഢതകള് ഒളിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരിടം കൂടിയാണ്. ദേവിയുടെ വിവിധ രൂപങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഒമ്പത് വ്യത്യസ്ത ജ്വാലകളാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്. മഹാകാളി, ദുര്ഗ്ഗ, അന്നപൂര്ണ്ണ, സരസ്വതി എന്നിവ ഇതില് ചിലതാണ്.
സാധാരണ ഹിന്ദു ക്ഷേത്രങ്ങളില് എണ്ണയോ നെയ്യോ ഉപയോഗിച്ചാണ് വിളക്കുകള് കത്തിക്കുന്നതെങ്കില്, നൂറ്റാണ്ടുകളായി ഇവിടുത്തെ പുരാതന പാറകളുടെ വിടവുകളില് നിന്നാണ് ഈ ‘കെടാവിളക്കുകള്’ സ്വയം ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. സതീദേവിയുടെ നാവ് വീണ 51 ശക്തിപീഠങ്ങളില് ഒന്നായി ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അതിനുശേഷമാണ് ദേവിയുടെ സാന്നിധ്യം ജ്വാലകളുടെ രൂപത്തില് കാണാന് തുടങ്ങിയതെന്നാണ് വിശ്വാസം. ശാസ്ത്രത്തിന് ഇതിന് പിന്നില് മറ്റ് വിശദീകരണങ്ങള് ഉണ്ടെങ്കിലും, നൂറ്റാണ്ടുകളായി ഈ ക്ഷേത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഭക്തിയുടെയും വിശ്വാസത്തിന്റെയും കഥകള് ഭക്തരുടെ മനസ്സില് മായാതെ കിടപ്പുണ്ട്.
വിശ്വാസങ്ങള്ക്കും അപ്പുറം
ശാസ്ത്രീയ വീക്ഷണകോണില് നിന്ന് നോക്കുമ്പോള്, പ്രകൃതിവാതക ചോര്ച്ചയാണ് ജ്വാലാജിയിലെ തീജ്വാലകള്ക്ക് കാരണമെന്നാണ് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നത്. എന്നാല് ഇതിന്റെ കൃത്യമായ ഉറവിടം ഇപ്പോഴും ഗവേഷണവിഷയമാണ്. വിദഗ്ധരുടെ അഭിപ്രായത്തില്, ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് ഭൂമിക്കടിയിലെ പ്രകൃതിവാതക ശേഖരത്തിന് മുകളിലാണ്. ഹൈഡ്രോകാര്ബണുകള് കലര്ന്ന മീഥെയ്ന് വാതകമാണ് ഹിമാലയന് താഴ്വരയിലെ സുഷിരങ്ങളുള്ള മണല്ക്കല്ലുകളിലൂടെ പുറത്തേക്ക് വരുന്നത്. ഈ വാതകങ്ങള് അന്തരീക്ഷത്തിലെ ഓക്സിജനുമായി സമ്പര്ക്കത്തില് വരുമ്പോഴാണ് തീജ്വാലകളായി കത്തുന്നത്. ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളില് പ്രകൃതിവാതക ചോര്ച്ചകള് കാണപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ജ്വാലാജിയിലെ തീജ്വാലകളുടെ സ്ഥിരതയും ദീര്ഘായുസ്സും ഏറെ ശ്രദ്ധേയമാണ്. കാരണം, നൂറുകണക്കിന് വര്ഷങ്ങളായി അവ ഒരു തടസ്സവുമില്ലാതെ എരിയുകയാണ്.
ഈ ജ്വാലകളുടെ നിഗൂഢത അക്കാലത്തെ ശക്തരായ ഭരണാധികാരികളില് പോലും കൗതുകമുണര്ത്തിയിരുന്നു. ഐതിഹ്യങ്ങളും ചരിത്രരേഖകളും അനുസരിച്ച്, മുഗള് ചക്രവര്ത്തി ഒരു ഇരുമ്പ് കുഴലിലൂടെ വലിയ തോതില് വെള്ളം പമ്പ് ചെയ്ത് ഈ തീജ്വാലകള് അണയ്ക്കാന് അദ്ദേഹം ശ്രമിച്ചു. എന്നാല് അദ്ദേഹത്തിന്റെ എല്ലാ ശ്രമങ്ങളെയും വിഫലമാക്കി, വെള്ളത്തിനിടയിലൂടെപ്പോലും ആ തീജ്വാലകള് കത്തിക്കൊണ്ടിരുന്നു.
ജ്വാലാജിയുടെ ദൈവിക ശക്തി മനസ്സിലാക്കിയ ചക്രവര്ത്തി നഗ്നപാദനായി ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് നടന്നു പോവുകയും, പ്രായശ്ചിത്തമെന്ന നിലയില് സ്വര്ണ്ണത്തില് തീര്ത്ത ഒരു കുട ക്ഷേത്രത്തില് സമര്പ്പിക്കുകയും ചെയ്തുവെന്നാണ് വിശ്വാസം. എന്നാല് പ്രാദേശിക കഥകളും വിശ്വാസങ്ങളും പറയുന്നത്, ദേവി ഈ സ്വര്ണ്ണക്കുട നിരസിച്ചുവെന്നും, സ്വര്ണ്ണം പിന്നീട് അജ്ഞാതമായ മറ്റൊരു ലോഹമായി മാറിയെന്നുമാണ്.
ശാസ്ത്രവും പഠനങ്ങളും
നിഗൂഢതകള്ക്കും പ്രാദേശിക വിശ്വാസങ്ങള്ക്കുമിടയില്, 20-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ പകുതിയോടെ ഇന്ത്യാ ഗവണ്മെന്റ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഈ ഊര്ജ്ജ സ്രോതസ്സിനെ പ്രയോജനപ്പെടുത്താന് ശ്രമങ്ങള് നടത്തിയിരുന്നു. ഓയില് ആന്ഡ് നാച്ചുറല് ഗ്യാസ് കോര്പ്പറേഷനിലെ ഭൗമശാസ്ത്രജ്ഞരും എഞ്ചിനീയര്മാരും ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ ജ്വാലകള്ക്ക് കാരണമായ വാതക ശേഖരം കണ്ടെത്താന് ലക്ഷ്യമിട്ട് വിപുലമായ സര്വേകളും ഖനനങ്ങളും നടത്തി. എന്നാല്, ഭൂമിക്കടിയിലേക്ക് ആഴത്തില് കുഴിച്ചിട്ടും പ്രകൃതിവാതകത്തിന്റെ ഉറവിടം കണ്ടെത്താന് അവര്ക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല. ഇത് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നിഗൂഢത വീണ്ടും വര്ദ്ധിപ്പിക്കുകയാണ് ചെയ്തത്.
കടപ്പാട്: TOI.
