jലോകമെമ്പാടുമുള്ള സനാതന വിശ്വാസികള്‍ ഏറെ ഭക്തിയോടെയും പ്രതീക്ഷയോടെയും കാത്തിരിക്കുന്ന പുണ്യദിനമാണ് സ്‌കന്ദഷഷ്ഠി. ഭഗവാന്‍ സുബ്രഹ്‌മണ്യസ്വാമിയുടെ അനുഗ്രഹം തേടിയുള്ള ഈ വിശേഷ വ്രതാനുഷ്ഠാനം ആത്മീയമായും ആചാരപരമായും ഏറെ പ്രാധാന്യമുള്ളതാണ്. ആറുദിവസം നീണ്ടുനില്‍ക്കുന്ന ഉപാസനയിലൂടെ മനസ്സിനെയും ശരീരത്തെയും ശുദ്ധീകരിച്ച് ഭഗവാനില്‍ പൂര്‍ണമായി സമര്‍പ്പിക്കാനുള്ള അവസരമാണ് സ്‌കന്ദഷഷ്ഠി ഒരുക്കുന്നത്.

ശത്രുദോഷങ്ങളും ദുരിതങ്ങളും അകറ്റാന്‍ സുബ്രഹ്‌മണ്യ ഉപാസന

സനാതന ധര്‍മത്തില്‍ ഓരോ ദേവതാ സങ്കല്‍പ്പത്തിനും അതിന്റേതായ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. അതില്‍ ശത്രുപീഡകള്‍, മാനസിക സംഘര്‍ഷങ്ങള്‍, സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധികള്‍, വിദ്യാഭ്യാസപരമായ തടസ്സങ്ങള്‍, തൊഴില്‍പരമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകള്‍, കുടുംബപ്രശ്‌നങ്ങള്‍ തുടങ്ങിയവയില്‍നിന്ന് മോചനം തേടുന്നവര്‍ക്ക് ആശ്രയിക്കാവുന്ന ശക്തമായ ദേവതാസങ്കല്‍പ്പമാണ് ഭഗവാന്‍ സുബ്രഹ്‌മണ്യസ്വാമിയുടേത്.

ജീവിതത്തില്‍ എത്ര വലിയ പ്രതിസന്ധികള്‍ നേരിടേണ്ടിവന്നാലും, പരിഹാരമില്ലെന്ന് കരുതുന്ന പ്രശ്‌നങ്ങളില്‍പ്പോലും ഭഗവാന്റെ അനുഗ്രഹത്തിനായി പ്രാര്‍ത്ഥിക്കുന്നവര്‍ക്ക് ആത്മവിശ്വാസവും മനഃശാന്തിയും ലഭിക്കുമെന്നാണ് വിശ്വാസം.

ദാരിദ്ര്യദുഃഖം അനുഭവിക്കുന്നവര്‍, വിദ്യാഭ്യാസത്തില്‍ പിന്നാക്കം നില്‍ക്കുന്നവര്‍, തൊഴില്‍രംഗത്ത് നേട്ടങ്ങള്‍ കൈവരിക്കാന്‍ കഴിയാത്തവര്‍, സന്താനങ്ങളുടെ ഭാവിയെക്കുറിച്ച് ആശങ്കപ്പെടുന്നവര്‍, കുടുംബത്തില്‍ തുടര്‍ച്ചയായി ദുരിതങ്ങള്‍ അനുഭവിക്കുന്നവര്‍ എന്നിവര്‍ക്കെല്ലാം സുബ്രഹ്‌മണ്യ ഉപാസന ആശ്രയിക്കാവുന്ന ആത്മീയ മാര്‍ഗമാണ്.

വീട്ടിലെ പൂജാമുറിയിലുള്ള ഭഗവാന്റെ ചിത്രത്തിനു മുന്നില്‍നിന്ന് മനസ്സറിഞ്ഞ് പ്രാര്‍ത്ഥിച്ചാല്‍പ്പോലും ഭഗവാന്റെ അനുഗ്രഹം തേടാനാകും. ‘എന്റെ സുബ്രഹ്‌മണ്യ ഭഗവാനേ, എന്റെ മുരുകാ, വേല്‍മുരുകാ, ആറുമുഖാ, എന്നെ അനുഗ്രഹിക്കണമേ’ എന്ന പ്രാര്‍ത്ഥനയോടെ ഭഗവാനെ മനസ്സില്‍ ധ്യാനിക്കുന്നതുതന്നെ വലിയൊരു ആത്മീയാനുഭവമാണ്.

ഒരു വര്‍ഷത്തെ ഷഷ്ഠി വ്രതത്തിന് തുല്യമായ പുണ്യം

എല്ലാ മാസത്തിലെയും ഷഷ്ഠി തിഥിയില്‍ വ്രതമനുഷ്ഠിക്കുന്ന നിരവധി ഭക്തരുണ്ട്. എന്നാല്‍ സ്‌കന്ദഷഷ്ഠി വ്രതത്തിന് അതീവ സവിശേഷമായ സ്ഥാനമാണുള്ളത്. ഒരു വര്‍ഷം മുഴുവന്‍ ഷഷ്ഠി വ്രതമെടുക്കുന്നതിന് തുല്യമായ പുണ്യം സ്‌കന്ദഷഷ്ഠി വ്രതാനുഷ്ഠാനത്തിലൂടെ ലഭിക്കുമെന്നാണ് വിശ്വാസം.

ഷഷ്ഠി വ്രതം ആരംഭിക്കാന്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്നവര്‍ക്ക് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ അവസരങ്ങളിലൊന്നായും സ്‌കന്ദഷഷ്ഠി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

പ്രഥമ, ദ്വിതീയ, തൃതീയ, ചതുര്‍ഥി, പഞ്ചമി, ഷഷ്ഠി എന്നീ ആറു തിഥികളിലായി നീളുന്ന ഉപാസനയാണ് സ്‌കന്ദഷഷ്ഠിയുടെ പ്രധാന സവിശേഷത. ഈ ദിവസങ്ങളില്‍ ഭഗവാന്‍ സുബ്രഹ്‌മണ്യസ്വാമിയെ ഭക്തിയോടെ പ്രാര്‍ത്ഥിക്കുകയും നാമജപം നടത്തുകയും വ്രതശുദ്ധിയോടെ കഴിയുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് ആചാരം.

സ്‌കന്ദഷഷ്ഠി വ്രതം എങ്ങനെ അനുഷ്ഠിക്കണം?

ഭക്തരുടെ ശാരീരികാവസ്ഥയും ആരോഗ്യവും അനുസരിച്ച് വ്യത്യസ്ത രീതികളില്‍ സ്‌കന്ദഷഷ്ഠി വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കാം. എല്ലാവരും ഒരേ രീതിയില്‍ വ്രതമെടുക്കണമെന്ന് നിര്‍ബന്ധമില്ല. സ്വന്തം ആരോഗ്യസ്ഥിതിയും കഴിവും പരിഗണിച്ചുവേണം വ്രതാനുഷ്ഠാനം നടത്താന്‍.

പ്രധാനമായും മൂന്ന് രീതികളില്‍ വ്രതമെടുക്കാം.

1. ലഘുഭക്ഷണവും പാനീയങ്ങളും മാത്രം

ശാരീരികമായി നല്ല ആരോഗ്യമുള്ളവര്‍ക്കും അതിനുള്ള മനക്കരുത്തുള്ളവര്‍ക്കും പഴച്ചാറുകള്‍ പോലുള്ള ലഘുപാനീയങ്ങള്‍ മാത്രം കഴിച്ച് വ്രതമെടുക്കാം. ചില ഭക്തര്‍ ആറുദിവസവും ജലപാനം മാത്രം നടത്തിയും വ്രതമനുഷ്ഠിക്കാറുണ്ട്. എന്നാല്‍ ഇത്തരം കഠിനവ്രതങ്ങള്‍ എല്ലാവര്‍ക്കും അനുയോജ്യമല്ല.

2. അരിയാഹാരം പൂര്‍ണമായി ഒഴിവാക്കുക

ആറുദിവസവും അരിയാഹാരം ഒഴിവാക്കി മറ്റ് സസ്യാഹാരങ്ങള്‍ കഴിച്ചുകൊണ്ട് വ്രതമെടുക്കാം. ഭക്തിയോടെയും വ്രതശുദ്ധിയോടെയും ഈ രീതി അനുഷ്ഠിക്കാവുന്നതാണ്.

3. വൈകുന്നേരങ്ങളില്‍ ലഘുഭക്ഷണം

പ്രമേഹം, രക്തസമ്മര്‍ദം തുടങ്ങിയ ആരോഗ്യപ്രശ്‌നങ്ങളുള്ളവര്‍ക്കും കഠിനമായ ഉപവാസം സാധ്യമല്ലാത്തവര്‍ക്കും അനുയോജ്യമായ രീതിയില്‍ വ്രതമെടുക്കാം. വൈകുന്നേരങ്ങളില്‍ അരിയാഹാരം ഒഴിവാക്കി പഴങ്ങള്‍, പുഴുങ്ങിയ ഭക്ഷണങ്ങള്‍ തുടങ്ങിയ ലഘുഭക്ഷണങ്ങള്‍ കഴിക്കാം.

ഏത് രീതിയിലുള്ള വ്രതമായാലും മത്സ്യം, മാംസം, മദ്യം, മറ്റ് ലഹരിവസ്തുക്കള്‍ എന്നിവ പൂര്‍ണമായും ഒഴിവാക്കണം. ആറുദിവസവും സസ്യാഹാരം മാത്രം കഴിച്ച് മനസ്സും ശരീരവും ശുദ്ധിയോടെ സൂക്ഷിക്കണം.

ആരോഗ്യപ്രശ്‌നങ്ങളുള്ളവര്‍ ഭക്ഷണം ഒഴിവാക്കുകയോ കഠിനമായ ഉപവാസം അനുഷ്ഠിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്. ആരോഗ്യത്തിന് അനുയോജ്യമായ രീതിയില്‍ വ്രതം ക്രമീകരിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്.

വ്രതശുദ്ധിയില്‍ പാലിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങള്‍

സ്‌കന്ദഷഷ്ഠി വ്രതം ഭക്ഷണനിയന്ത്രണത്തില്‍ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നതല്ല. മനസ്സിന്റെയും വാക്കിന്റെയും പ്രവൃത്തിയുടെയും ശുദ്ധീകരണം കൂടിയാണ് ഈ വ്രതത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.

ആറുദിവസവും അന്യരെക്കുറിച്ച് കുറ്റം പറയുന്നതും മറ്റുള്ളവരുടെ മനസ്സിന് വേദനയുണ്ടാക്കുന്ന രീതിയില്‍ സംസാരിക്കുന്നതും ഒഴിവാക്കണം. അനാവശ്യമായ തര്‍ക്കങ്ങളില്‍നിന്നും ദുഷ്ചിന്തകളില്‍നിന്നും അകന്നുനില്‍ക്കണം.

സ്വന്തം കുടുംബത്തിന്റെ ക്ഷേമത്തിനുവേണ്ടി മാത്രമല്ല, ലോകത്തിലെ സകല ജീവജാലങ്ങളുടെയും നന്മയ്ക്കുവേണ്ടിയും പ്രാര്‍ത്ഥിക്കണം. ദുരിതമനുഭവിക്കുന്നവര്‍ക്കും രോഗബാധിതര്‍ക്കും സാമ്പത്തികപ്രതിസന്ധിയിലുള്ളവര്‍ക്കും വേണ്ടി പ്രാര്‍ത്ഥനകള്‍ സമര്‍പ്പിക്കണം.

അന്നദാനവും വസ്ത്രദാനവും: വ്രതകാലത്തെ പുണ്യകര്‍മങ്ങള്‍

സ്‌കന്ദഷഷ്ഠി വ്രതകാലത്ത് അന്നദാനം, വസ്ത്രദാനം തുടങ്ങിയ സല്‍ക്കര്‍മങ്ങള്‍ ചെയ്യുന്നത് ഏറെ പുണ്യകരമാണെന്ന് വിശ്വാസം.

വിശക്കുന്ന ഒരാള്‍ക്ക് ഭക്ഷണം നല്‍കുക, ആവശ്യക്കാരന് വസ്ത്രം വാങ്ങിനല്‍കുക, ദുരിതമനുഭവിക്കുന്നവരെ സഹായിക്കുക തുടങ്ങിയ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ വ്രതത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കാം.

ഒരു ദിവസം ഒരാള്‍ക്കെങ്കിലും ഭക്ഷണം നല്‍കുക, ഒരു പാവപ്പെട്ട കുടുംബത്തിന് വസ്ത്രം വാങ്ങിനല്‍കുക, കഴിയുന്ന രീതിയില്‍ മറ്റുള്ളവരെ സഹായിക്കുക തുടങ്ങിയ ചെറിയ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ക്കുപോലും വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്.

വിശക്കുന്നവന് ആഹാരം നല്‍കുകയും ആവശ്യക്കാരന് വസ്ത്രം നല്‍കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് ഏറ്റവും മഹത്തായ പുണ്യകര്‍മങ്ങളില്‍ ചിലത്. പൂജയും ജപവും പ്രാര്‍ത്ഥനയും പോലെതന്നെ മനുഷ്യസേവനത്തിനും സനാതന ധര്‍മത്തില്‍ വലിയ സ്ഥാനമുണ്ട്. മാനവസേവ തന്നെയാണ് മാധവസേവ എന്ന ആശയം ജീവിതത്തില്‍ പ്രാവര്‍ത്തികമാക്കാനുള്ള അവസരം കൂടിയാണ് ഈ വ്രതകാലം.

ആറുദിവസത്തെ ഉപാസന കുടുംബത്തിന്റെ ഐശ്വര്യത്തിനായി

ഭഗവാന്‍ സുബ്രഹ്‌മണ്യസ്വാമി ഉമാമഹേശ്വരന്മാരുടെ പുത്രനാണ്. ഭഗവാന്റെ ചൈതന്യവും അനുഗ്രഹവും അതീവ ശക്തമാണെന്നാണ് ഭക്തരുടെ വിശ്വാസം.

സാമ്പത്തികമായി വലിയ പ്രതിസന്ധികള്‍ നേരിടുന്നവര്‍, കുടുംബത്തില്‍ തുടര്‍ച്ചയായി പ്രശ്‌നങ്ങള്‍ അനുഭവിക്കുന്നവര്‍, സന്താനങ്ങളുടെ ഭാവിയെക്കുറിച്ച് ആശങ്കപ്പെടുന്നവര്‍, രോഗദുരിതങ്ങളും ശത്രുപീഡകളും അനുഭവിക്കുന്നവര്‍ എന്നിവര്‍ക്കെല്ലാം തങ്ങളുടെ സങ്കടങ്ങള്‍ ഭഗവാന്റെ പാദങ്ങളില്‍ സമര്‍പ്പിച്ച് പ്രാര്‍ത്ഥിക്കാം.

നമ്മുടെ ജീവിതത്തില്‍ ലഭിക്കുന്ന ഭൗതികസമ്പത്തുകള്‍ അനുഭവിക്കാനുള്ള യോഗവും മനഃശാന്തിയും ഉണ്ടാകേണ്ടത് പ്രധാനമാണ്. അതിനാല്‍ സമ്പത്തിനും ഐശ്വര്യത്തിനും മാത്രമല്ല, ജീവിതത്തിലെ എല്ലാ നന്മകള്‍ക്കും കുടുംബത്തിന്റെ ക്ഷേമത്തിനും സന്തതിപരമ്പരയുടെ ഉയര്‍ച്ചയ്ക്കും വേണ്ടി ഭഗവാനോട് പ്രാര്‍ത്ഥിക്കണം.

വളരെ ശുദ്ധവും നിര്‍മ്മലവുമായ മനസ്സോടെ ആറുദിവസം ഭഗവാന്റെ പ്രീതിക്കായി മാറ്റിവെക്കാം. നാമജപം, പ്രാര്‍ത്ഥന, പൂജ, ക്ഷേത്രദര്‍ശനം, ദാനധര്‍മങ്ങള്‍ എന്നിവയിലൂടെ ഈ ദിവസങ്ങളെ കൂടുതല്‍ പുണ്യപ്രദമാക്കാം.

നവംബര്‍ 15-ന് സ്‌കന്ദഷഷ്ഠി വ്രതം

2026-ലെ സ്‌കന്ദഷഷ്ഠി വ്രതം നവംബര്‍ 15-നാണ്. പ്രഥമ മുതല്‍ ഷഷ്ഠി വരെയുള്ള ആറുദിവസത്തെ വ്രതാനുഷ്ഠാനമാണ് ഇതിന്റെ പ്രത്യേകത.

നവംബര്‍ 10-ന് പ്രഥമയും 11-ന് ദ്വിതീയയും 12-ന് തൃതീയയും 13-ന് ചതുര്‍ഥിയും 14-ന് പഞ്ചമിയും 15-ന് ഷഷ്ഠിയും വരുന്നു.

വ്രതം ആരംഭിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് തലേദിവസമായ നവംബര്‍ 9-ന് വൈകുന്നേരം മുതല്‍ ഭക്ഷണനിയന്ത്രണം ആരംഭിക്കാമെന്നാണ് പ്രഭാഷണത്തില്‍ നിര്‍ദേശിക്കുന്നത്. ഷഷ്ഠി വ്രതം പൂര്‍ത്തിയാക്കിയ ശേഷം ആചാരപ്രകാരമുള്ള പാരണയോടെയാണ് വ്രതം അവസാനിപ്പിക്കേണ്ടത്. ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ ആചാരങ്ങളും കുടുംബപരമ്പരയും അനുസരിച്ച് പാരണയുടെ സമയം പാലിക്കണം.

ഭഗവാന്റെ അനുഗ്രഹത്തിനായി ഈ ആറുദിവസം മാറ്റിവെക്കാം

സ്‌കന്ദഷഷ്ഠി എന്നത് കേവലം ഒരു വ്രതദിനമല്ല. നമ്മുടെ ജീവിതത്തിലെ വിഷമങ്ങളും സങ്കടങ്ങളും ഭഗവാന്റെ പാദങ്ങളില്‍ സമര്‍പ്പിച്ച് ആത്മീയമായ ശുദ്ധീകരണത്തിലേക്ക് കടക്കാനുള്ള അവസരമാണ്.

വലിയ ഉപവാസങ്ങള്‍ അനുഷ്ഠിക്കാന്‍ കഴിയാത്തവര്‍ക്ക് വൈകുന്നേരത്തെ ഭക്ഷണനിയന്ത്രണത്തോടെയെങ്കിലും ആറുദിവസം വ്രതമെടുക്കാം. ഭക്തിയോടെയുള്ള നാമജപവും പ്രാര്‍ത്ഥനയും മനസ്സിന്റെ ശുദ്ധിയും അതോടൊപ്പം മറ്റുള്ളവരെ സഹായിക്കാനുള്ള മനസ്സും ഉണ്ടാകണം.

ഈ സ്‌കന്ദഷഷ്ഠി വ്രതം നമ്മുടെ കുടുംബത്തിന്റെ ഐശ്വര്യത്തിനും സന്തതിപരമ്പരയുടെ നന്മയ്ക്കും ലോകത്തിന്റെ സമാധാനത്തിനും വേണ്ടി സമര്‍പ്പിക്കാം.

ഭഗവാന്‍ സുബ്രഹ്‌മണ്യസ്വാമിയുടെ അനുഗ്രഹത്താല്‍ എല്ലാവരുടെയും ജീവിതത്തിലെ ദുരിതങ്ങള്‍ അകന്ന് സര്‍വൈശ്വര്യങ്ങളും സമാധാനവും സന്തോഷവും നിറയട്ടെ.